Eén van de belangrijke afspraken in het Evenementenkader is dat ambtenaren alle evenementen classificeren en bekendmaken aan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. De veiligheidsregio maakt een evenementenkalender waarmee de hulpdiensten en gemeenten hun in te zetten capaciteit kunnen inschatten en plannen. Gaandeweg 2009 is de bereidheid om mee te werken steeds groter geworden. Zo is het Piratenfestival verplaatst om samenloop met de Dam tot Damloop te voorkomen.

Evenementenkalender
De kalender verbetert zich voortdurend. De schoolvakanties en feestdagen zijn nu duidelijk herkenbaar en de evenementen worden per dag weergegeven, gesorteerd op gemeente. De samenloop van evenementen wordt steeds beter in beeld gebracht en kermissen in dezelfde week beginnen op te vallen. Het netwerk rond de kalender groeit gemotiveerd en gestaag.

Conclusie
De ‘overall’ conclusie van de werkgroep is door te gaan op de ingeslagen weg. Voorgesteld is om systematisch en periodiek het bestuur van de veiligheidsregio op de hoogte te stellen van grotere evenementen en ook van de samenloop van evenementen. Ook buiten onze regio.

Voorzitter van de werkgroep Tim Ranzijn is positief over de resultaten:  

‘Ik ben heel blij ben dat het Evenementenkader voor de regio Zaanstreek - Waterland steeds beter werkt. De evenementenkalender wordt steeds completer en behalve dat het leuk is om te zien waar we ons vertier kunnen halen, biedt deze ook de mogelijkheid om tijdig te kunnen anticiperen op onwenselijke situaties. Het is niet de bedoeling om evenementen niet door te laten gaan vanwege onveiligheid, maar om ze veilig door te laten gaan!’

Zowel langs de kant als op het water was het al vanaf vroeg in de ochtend een drukte van belang. Duizenden toeschouwers zagen de historische schepen vanaf ongeveer tien uur voorbij trekken.

Goede voorbereidingen
Tijdens het evenement stond Brandweer Zaanstad paraat met acht eenheden. ‘De Sail-In Parade is prima verlopen’, aldus afdelingshoofd Abel Zwart. ‘Onze inzet was vooral gericht op ons veiligheidsplan dat interregionaal uitgevoerd wordt. Dankzij de voorzorgsmaatregelen, de briefings en draaiboeken voor de brandweereenheden, waren we goed voorbereid en kwamen we tijdens het evenement niet voor verrassingen te staan. In ons werkgebied zijn geen incidenten geweest, dat maakte het helemaal een prachtige dag’.

Inzet Brandweer Zaanstad
Brandweer Zaanstad had voor de Sail-In Parade vier tankautospuiten, twee waterongevallenwagens met duikers, blusboot De Weer en een snel inzetbare boot paraat. Een hoogwerker stond paraat vanaf het Prins Bernhardplein in Zaandam. Verder was er naast de standaard OvD-West ook een OvD-Sail m.b.t. de Zaanstad/ Noordzeekanaalzijde actief gedurende de gehele Sail-In parade.

Fotobijschrift: Regionaal Commandant Gerrie Ruijs en sectorhoofd Operationele Brandweerzorg Nico Moes.

Risicocommunicatie is het communiceren met de inwoners over de risico’s waaraan zij blootstaan in hun omgeving. De gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland gaan actief aan de slag met het informeren van de burgers: Wat doet de overheid, maar vooral ook wat moeten inwoners zelf weten en doen om goed voorbereid te zijn. De nadruk ligt op het bevorderen van de zelfredzaamheid. 

Zelfredzaamheid
Ondanks dat de voorzieningen in Nederland goed geregeld zijn, kan het voorkomen dat de stroom voor langere tijd uitvalt of er geen water meer uit de kraan komt. De hulpdiensten kunnen niet iedereen direct en tegelijk helpen. Het kan dus voorkomen dat mensen zich in eerste instantie zelf moeten redden. Het is dan ook belangrijk om zelf goed voorbereid te zijn. Verschillende activiteiten en middelen worden ingezet. Denk aan het ontwikkelen van een risicowijzer, landelijk aansluiten bij de Denk Vooruit Campagne (www.nederlandveilig.nl) en publicaties op de gemeentepagina in huis-aan-huis bladen. Tijdens de brainstormsessie van 15 juli hebben hulpdiensten en gemeenten een eerste aanzet voor de voorbereidingen gedaan. Na de zomer starten de activiteiten.

• Zelf voorbereiden op crises of rampen
• Rampeninstructies
• Noodpakket

Het systeem vormt de basis voor het dossier vakbekwaamheid. Doel van het dossier is een goed en volledig beeld van de kennis en kunde van een brandweerman. De eerste kennismaking met Veiligheidspaspoort was in 2008. Vanaf het voorjaar van 2010 komt een overleggroep met alle gebruikers van het Veiligheidspaspoort bij elkaar. Zij bekijken waar gemeentelijke brandweerkorpsen kunnen samenwerken en van elkaar kunnen leren.

Stap naar professionalisering
In het dossier vakbekwaamheid is zowel feitelijke informatie als persoonlijke feedback over de activiteiten opgenomen. Op regionaal gebied wordt de incidentenregistratie en rapportage voor de leidinggevenden bij een incident via Veiligheidspaspoort vastgelegd. Functionarissen die bij een incident actief zijn geweest, kunnen hun bevindingen in het systeem registreren. Collega’s kunnen deze informatie inzien en er op deze manier weer van leren. Een ander belangrijk onderdeel is de geoefendheid van het personeel. Dit jaar is een start gemaakt met de oefenregistratie van alle officieren. De leerpunten en ervaringen uit oefeningen en inzetten dienen als input voor bijscholingen.

Veel mogelijkheden
Een dossier vakbekwaamheid samenstellen is niet het enige wat Veiligheidspaspoort kan. Het programma biedt ook de mogelijkheid tot het opzetten en het volgen van online opleidingen, het bijhouden van salaris- en personeelsadministratie en het opmaken van managementinformatie.

Doel van de duikorganisatie is het beperken en bestrijden van gevaar voor mens en dier op en rond het water. Vanzelfsprekend hierbij is het waarborgen van de veiligheid van eigen personeel. Naar aanleiding van het inspectierapport zijn extra middelen aangeschaft om de zelfredzaamheid van de duikers te optimaliseren. Een risico was het acuut gebrek aan ademlucht onder water en onvoldoende mogelijkheid om het wateroppervlak op tijd te bereiken. Met de komst van een alternatieve luchtbron is dit probleem verholpen. Ook zijn er stabilizing jackets aangeschaft en snel-losneembare haken. Om met het nieuwe materieel om te kunnen gaan, worden de duikers opgeleid en daarna extra geoefend. Achter de schermen is ook het nodige gebeurd. Zo is de RI&E uitgevoerd en loopt de testfase van het Veiligheidspaspoort (zie publicatie ‘Vakbekwaam worden en blijven’). Alle gemeenten hebben bereikbaarheidskaarten voor waterongevallen opgesteld. Hiermee is de brandweer in Zaanstreek-Waterland nu toekomstbestendig in de bestrijding van waterongevallen.

Voorbeeldfunctie
Hoewel de taken zowel In Purmerend als in Zaanstad worden voorbereid en uitgevoerd, wordt er als eenheid gewerkt. De mensen worden zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet, door nauw overleg tussen de coördinatoren van beide duikploegen. Het oefenprogramma is op elkaar afgestemd, er kan gezamenlijk worden geoefend en de opleidingstrajecten worden samen ontwikkeld. Een mooie manier van samenwerking tussen twee korpsen, een voorbeeldfunctie voor de hele brandweerorganisatie. Dat de inspanningen hun vruchten hebben afgeworpen bleek uit een brief van de arbeidsinspectie waarin complimenten werden gegeven over de professionele organisatie. Specifiek over de gehele uitvoering van het oefenprogramma en het opleidingstraject van de beginnende duiker was de inspectie onder de indruk.

Toekomst
Op dit moment wordt er nog hard gewerkt aan de werkinstructie brandweerduiken. Er wordt onder andere vastgelegd welke verantwoordelijkheden de regio en de lokale korpsen hebben, met als doel een uniforme werkwijze. Deze werkinstructie zal aan het Commandanten Team worden aangeboden onder de titel ‘Bestrijding waterongevallen door veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland’.

De GHOR is verantwoordelijk voor de acute en de eerste nazorgfase, die erop gericht is slachtoffers van en betrokkenen bij rampen en crises de benodigde psychosociale opvang te bieden. Tijdens een ramp of crisis kan het zijn dat er behoefte is aan de inzet van deze ‘PsychoSociale Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen’ (PSHOR).

De operationele sturing wordt geleid door de leider en tevens voorzitter van het Kernteam PSHOR, vanuit de GGD Zaanstreek-Waterland. Het Kernteam PSHOR bestaat verder uit leidinggevenden van de samenwerkende instellingen: Slachtofferhulp, SMD en Dijk en Duin/Parnassia.

Oefening in Zaandam
Op 19 mei heeft het Kernteam PSHOR Zaanstreek-Waterland onder leiding van het GHOR-bureau geoefend. Tijdens de oefening stonden beeld-, oordeels- en besluitvorming, samenwerking en communicatie centraal. De oefening vond plaats bij de GGD aan het Vurehout in Zaandam.

De situatie
Het scenario was als volgt: Tijdens een evenement in een feesttent in het kader van Purmerend 650 jaar ontstond er brand in de betreffende tent. Door het losschieten van een chlooraansluiting stroomde er bovendien een grote hoeveelheid chloor de ruimte in. Hierbij vielen veel gewonden (mensen werden onwel, waren misselijk en klaagden over branderige ogen). Ook ontstond er paniek onder de aanwezigen. Wegens verdere verspreiding van de chloordampen moest worden overgegaan tot het ontruimen van woningen in het effectgebied. Het openen van een opvanglocatie en het opstarten van het proces PSHOR bleek noodzakelijk.

Goede samenwerking
De deelnemers van het Kernteam en het Opvangteam (vanuit de responscel) hebben serieus en enthousiast geoefend. De oefening werd dan ook als zinvol ervaren. De communicatie tussen het ActieCentrum GHOR, het opvangteam op locatie, Hoofd Sectie GHOR en het Kernteam verliep uitstekend. Gedurende de oefening was er doorlopend sprake van een gedeeld beeld en vond continu terugkoppeling plaats.

Op 9 november vindt een studiemiddag plaats voor alle PSHOR functionarissen. Over deze middag volgt meer informatie in de nieuwsbrief van GHOR Amsterdam-Amstelland. In het voorjaar van 2011 staat opnieuw een oefening op de agenda.

Voorzorgsmaatregelen op een boot
Plaats - bij voorkeur kunststof - gasflessen aan boord in een goed geventileerde opslagkast. Gebruik bij schotpassages een schotdoorvoer. Zorg dat de leiding altijd goed is gebeugeld. Gebruik voor aftakkingen een Truma-afsluiterblok, dat geeft minder verbindingen en dus minder kans op lekkage. Een gasleiding aan boord moet overal goed zichtbaar zijn en mag niet onder de waterlijn of door motor- en accuruimten lopen. Beperk de kans op een gaslekkage tot een minimum. Gebruik ook zo weinig mogelijk koppelingen. Een bocht in de leiding is beter dan een haakse koppeling. Het is belangrijk om de leidingen te beschermen tegen mechanische schade. Monteer flexibele slangen zó dat ze niet door buiging overmatig worden belast. Vervang de slangen elke twee jaar.

Leidingen
Gebruik voor alle verbindingen alleen knelfittingen, en voor zacht koperen pijpen steunbussen om insnoering te voorkomen. Sluit kachels, geisers, kooktoestellen en koelkasten altijd aan met een aansluitkraan. Kachels en geisers moeten op een vaste leiding zijn aangesloten. Aan kooktoestellen en koelkasten mag u een flexibele leiding aansluiten met een maximale slanglengte van een meter.

Blussen aan boord
Bij brand aan boord zorgt u er allereerst voor dat alle opvarenden in veiligheid zijn. Het meest voor de hand liggende blusmiddel aan boord is water. Hiermee kunt u brand in vaste stoffen (papier, hout, textiel) te lijf gaan. Zorg er dus voor dat u altijd een emmer aan een lijn binnen handbereik hebt. Zorg voor een sproeischuimblusser voor binnen en een poederblusser indien u beschikt over een machinekamer.

Meer tips voor veiligheid aan boord

• Zorg dat alle opvarenden weten hoe zij het boot snel kunnen verlaten
• Maak regelmatig schoon schip: zorg dat de motor schoon is en controleer regelmatig de isolatie van de afvoer van de motor
• Als u tankt, let er dan op dat er geen brandstof op hete motoronderdelen valt
  Berg poetskatoen op in een afsluitbaar metalen blik
• Pas op met roken aan boord

Aan het werk ambtenaren van Zaanstad, politie, brandweer, vertegenwoordigers van HVC Afvalinzameling, welzijnsorganisatie Welsaen, Evean, Fluxus en stichting Actief Talent. Een kleine greep uit wat de dag opleverden. Gemeente Zaanstad heeft onder andere de fontein op Zilverschoonplein schoongemaakt en 85 m2 graffiti verwijderd. De politie Zaanstreek-Waterland kon bij vijf huizen zo binnen lopen en heeft deze bewoners voorlichting gegeven over inbraakpreventie. Brandweer Zaanstad heeft 41 huizen bezocht om voorlichting te geven over brandpreventie. Daarnaast hebben 56 mensen de demonstratiecontainer en voorlichtingsbus bezocht. Kortom een vruchtbare dag.

Evaluatie
De effectiviteit van deze actiedag wordt door alle deelnemende organisaties geëvalueerd. Dan wordt bepaald of een dergelijke actiedag ‘Schoon, heel en veilig’ ook in andere wijken wordt ingezet.

Mevrouw Smulders neemt als coördinerend gemeentesecretaris deel aan de volgende besluitvorming- en adviesgremia: Algemeen en Dagelijks Bestuur van VrZW, het Regionaal College van Politie, Veiligheidsdirectie, Platform AOV, SORR en ROR. Mw. Smulders is voorzitter van SORR, het gezamenlijk overleg van gemeentesecretarissen op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. De overige secretarissen nemen deel of geven sturing aan specifieke projecten voor de gemeentelijke kolom die voortvloeien uit het Beleidsplan VrZW of het   werkprogramma van het Veiligheidsbureau, sectie gemeenten.

Ruim een maand geleden zorgde een envelop met een onbekend poeder voor paniek bij Verkade in Zaandam. De brandweer werd gewaarschuwd en een deel van het complex werd ontruimd. Het onbekende poeder had het werk de hele dag stil kunnen leggen én het had medewerkers ruim een dag in quarantaine kunnen houden. Maar met de First Defender was dat niet meer nodig. Nadat het poeder onder de laserstraal van het apparaat was gelegd, gaf de First Defender al snel aan dat het om onschuldig bakmeel ging.

Vreemd pakketje of rare geur
Er zijn vier regionale officieren gevaarlijke stoffen in de veiligheidsregio’s Zaanstreek-Waterland en Kennemerland. Is er ook maar iets in deze regio’s aan de hand met een bepaalde stof dan gaat de dienstdoende officier ter plaatse. Of het nu een vreemd pakketje is op Schiphol of een rare geur in Zaandam, de officieren schatten het gevaar in. Zij maken een inschatting van het gevaar waarbij de omstandigheden waarin de stof wordt aangetroffen, de locatie en het moment een rol spelen. Samen met de uitkomst van de First Defender wordt er een uiteindelijke aanpak gekozen.